Het verhaal van Susan - Saffierstraat

Gebouw VvE Saffierstraat gezien vanaf de zijkant, met het verduurzamingsbord op straat

Dit is het verhaal van Susan, lid van de verduurzamingscommissie en eigenaar-bewoner van een flat aan de Saffierstraat. De appartementen in haar VvE hadden houtrot en slecht onderhouden schilderwerk aan de gevel. Het schilderwerk bleek zo duur te worden, dat toen is besloten meteen een bredere verduurzaming te doen. Hoewel een grote meerderheid van de bewoners voor verduurzaming stemde, waren er ook uitdagingen. Bijvoorbeeld meertaligheid van bewoners en verschillen in indeling per woning. Na uitvoering zijn de bewoners blij: er is meer wooncomfort en de gevels zien er mooi uit. Benieuwd naar de ervaringen en tips van Susan? Lees dan snel verder.

De aanleiding

Vóór de verbouwing zat er houtrot in de flat en moest de gevel geschilderd worden. Het schilderwerk bleek alleen zo duur te worden, dat besloten werd niet te schilderen, maar de hele gevel te vervangen: dit werd de opmaat naar een bredere verduurzamingsslag.

Uiteindelijk is besloten om de volgende maatregelen uit te voeren:

  • De balkonzijde heeft een volledig nieuwe, goed geïsoleerde gevel gekregen. 
  • Alle kozijnen zijn vervangen door onderhoudsarme kunststof kozijnen met HR+++ isolatieglas. 
  • Alle appartementen hebben nieuwe, beter geïsoleerde voordeuren gekregen. 
  • De galerijzijde is extra geïsoleerd en afgewerkt met duurzame Trespa-gevelbekleding. 
  • Er zijn nieuwe ventilatieroosters geplaatst voor een gezond en comfortabel binnenklimaat. 
  • Om gebruik te kunnen maken van de ISDE-subsidieverdubbelaar is ook het dak extra geïsoleerd en voorzien van een nieuwe dakbedekking. Deze werkzaamheden stonden eigenlijk pas 5 jaar later gepland, maar door ze nu uit te voeren was het financieel voordeliger. 
  • Tegelijkertijd zijn de hemelwaterafvoeren en diverse onderdelen van het dak vernieuwd.

Het proces

Susan vormde samen met medebewoner Youri een betrokken verduurzamingscommissie. Om de andere bewoners mee te krijgen in de plannen voor de verduurzaming, gebruikte de commissie veel visuele communicatie. Er werden tekeningen gemaakt door een professionele striptekenaar, zodat ook bewoners die geen Nederlands spreken, konden begrijpen wat er ging gebeuren. Aankondigingen werden in meerdere talen in de hal gehangen. 

Visuele uitleg van de werkzaamheden Meertalige mededeling voor bewoners

Dit was niet de enige voorbereiding om bewoners te informeren. De verduurzamingscommissie heeft op verschillende avonden in de week met statafels in de entree gestaan om bewoners persoonlijk te spreken. Daarbij lieten ze ook een voorbeeld van een kozijn, de tekeningen van de architect en Trespa-monsters zien. Sommige bewoners waren namelijk bang dat het kunststof van de nieuwe gevel lelijk zou zijn. Bewoners konden de materialen bekijken, voelen en direct hun vragen stellen. Door het voorbeeldmateriaal konden ze zien dat er ook een mooie variant is. Er was ook tegenstand, maar door goed in gesprek te blijven, werd dat een stuk minder. 

Financiering regelde de VvE via een lening van het Warmtefonds. De VvE beschikte al over een goed gevuld reservefonds, omdat er jarenlang was gespaard voor het geplande schilderonderhoud. Omdat tijdens de verduurzaming de volledige gevel is vernieuwd en het schilderwerk niet meer nodig was, kon deze reservering hiervoor worden ingezet. Na de verbouwing krijgen de bewoners dus geen extra verhoging van de VvE-bijdrage.

De VvE liet een architect een plan opstellen met de benodigde technische gegevens. Met dat document vroegen zij offertes op bij 3 aannemers. De verduurzamingscommissie organiseerde hierover een informatieavond, waar bewoners alvast meer konden horen over de plannen en verschillen tussen de offertes. De gekozen offerte is later op de officiële ALV gepresenteerd door de beheerder en de aannemer. Uiteindelijk stemde 89% van de bewoners vóór de verduurzaming.

Na het verkrijgen van de omgevingsvergunning is eerst een modelwoning gemaakt. De verduurzamingscommissie was hierbij aanwezig om het proces te volgen en foto's te maken. Deze foto's zijn later tijdens een tweede informatieavond aan zowel huurders als eigenaren gepresenteerd. Zo kon iedereen vooraf zien hoe de werkzaamheden zouden verlopen, hoe zorgvuldig er werd gewerkt en hoe de woning na afloop werd opgeleverd. Hierna kon de uitvoer beginnen.

De uitvoer

Werkzaamheden met een hoogwerker vanaf de parkeerplaats

Eerst is overal de achterkant opgeknapt. Tot midden augustus is de flat nog bezig met de voorkant. Per woning was dit voor de achterkant een driedaags proces: op dag 1 gingen de radiatoren eruit, op dag 2 de oude kozijnen eruit en nieuwe erin, en op dag 3 werden de radiatoren teruggeplaatst. De totale doorlooptijd van de verbouwing is zo’n 4 maanden. 

Bewoners moesten voor de vervanging van de achtergevel hun spullen verwijderen. Belangrijk aandachtspunt hierbij was de keuken. Bij veel appartementen staan de keukenkasten en het aanrechtblad namelijk direct tegen de achtergevel. In goed overleg met de aannemer is ervoor gekozen om de bestaande houten kozijnconstructie als basis te gebruiken voor het plaatsen van de nieuwe kunststofkozijnen. Zo hoefden in geen enkele woning de keuken, keukenkasten of het aanrechtblad te worden verwijderd. Door goede voorbereiding, maatwerk en goed overleg met de aannemer werd zo veel overlast voor bewoners voorkomen. 

Als bewoners tijdens de werkzaamheden niet thuis konden zijn, bijvoorbeeld vanwege werk, tekenden zij voor akkoord dat de woning betreden mocht worden. Hiervoor ontwikkelde de verduurzamingscommissie samen met Woonforte een formulier. De verduurzamingscommissie bewaarde de sleutels en zorgde dat die bij de aannemer terecht kwamen. Deze samenwerking tussen de verduurzamingscommissie, Woonforte en de aannemer zorgde ervoor dat de uitvoer soepel verliep.

Links een appartement waar werkzaamheden plaatsvinden. Rechts de galerij met een klusjesman.

De uitdagingen

Geel hesje met daarop bewonershulp verduurzaming

Communicatie met bewoners was in alle fasen een uitdaging. Bijvoorbeeld door meertaligheid van bewoners. Daarnaast vonden veel bewoners het spannend dat er gedurende langere tijd veel verschillende mensen in en rondom het gebouw en in de woningen aan het werk waren. Sommigen maakten zich zorgen over de veiligheid van hun woning en eigendommen.

Om bewoners zoveel mogelijk vertrouwen en duidelijkheid te geven, droegen de vrijwilligers van de verduurzamingscommissie herkenbare hesjes met eigen logo en naam van de VvE. Zij gingen ongeveer twee dagen vóór de werkzaamheden persoonlijk langs bij alle bewoners om te controleren of alles was voorbereid en om te vragen of er nog hulp nodig was. 

De medewerkers van de aannemer waren herkenbaar aan hun eigen bedrijfskleding en legitimatie. Hierdoor was voor bewoners duidelijk wie bij het project hoorde en wie toegang had tot het gebouw en de woningen.

Het resultaat 

De bewoners bij wie de uitvoer al klaar is, zijn nu blij. Zelfs degenen die eerst tegen stemden! De verduurzaming heeft gezorgd voor een mooier resultaat en meer wooncomfort. Er is bijvoorbeeld geen geluidsoverlast meer en er waait geen wind meer door de flat. De voordeur is nu rolstoeltoegankelijk. Het kunststof gevelmateriaal waar bewoners eerst bang voor waren, wordt nu juist gewaardeerd.

Als we aan Susan vragen waar ze het meest blij mee is, zegt ze “Dat we het samen hebben gedaan!”. 

Isolatie en geval galerij, voor en na Gevel huiskamer, voor en na

Tips van Susan

  • Sommige bewoners kunnen misschien niet goed lezen of beheersen de Nederlandse taal niet goed. Gebruik dan visuele en meertalige communicatie, en persoonlijke uitleg. 
  • Laat bewoners voorbeeldmaterialen vooraf zien/voelen om draagvlak te vergroten. 
  • Maak iedereen herkenbaar met hesjes, zeker bij zorgen over veiligheid in de wijk. 
  • Wees voorbereid op weerstand van een minderheid, ook na een positieve stemuitslag. Blijf met mensen in gesprek gaan en denk mee over oplossingen. 
  • Verplaats je in de bewoners. Niet iedereen denkt, begrijpt of ervaart een verduurzamingstraject op dezelfde manier.
  • Maak een apart e-mailadres aan voor het verduurzamingsproject. 
  • Maak gebruik van een AI-abonnement voor het maken van flyers, nieuwsbrieven en eenvoudige illustraties.

De verduurzamingscommissie van de Saffierstraat deelt graag hun gebruikte bestanden met andere VvE’s! Bijvoorbeeld voorbeeldnieuwsbrieven en -formulieren. Download de voorbeelddocumenten van VvE Saffierstraat (ZIP).

Ook vind je hier de contactgegevens van illustrator Hans Gravekamp. Hij heeft voor de Saffierstraat onder andere de professionele tekeningen gemaakt van de indeling van de appartementen en de lay-out van de voorbeeldnieuwsbrieven. Hij is bereid om andere VvE’s te ondersteunen; afhankelijk van jullie wensen kan hij een passende offerte uitbrengen. 

Samenstelling VvE

De flat aan de Saffierstraat is gebouwd in 1963. In totaal bestaat het uit 70 appartementen, waarvan 22 huurwoningen van Woonforte. 

Gebouw VvE Saffierstraat gezien vanaf de voorkant